DADAŞ KELİMESİNİN GERÇEK ANLAMI NEDİR?

Dadaş, kelime anlamı itibariyle yiğit, mert, dürüst, delikanlı, vatanperver ve eliaçık demektir. Ülkemizin 81 ili içerisinde böylesi güzel bir şerefe Erzurum insanı layık görülmüştür.

Erzurumluluk: haysiyetliliktir, erdemliliktir. Cesarettir, mertliktir; samimiyettir, sadakattir, vefadır; mükemmel ahlaktır; tükenmez bir sevgi ve çıkarsız bir saygıdır. Erzurumlu olayı ve fikirleri araÅŸtırır; insanların ayıplarını asla araÅŸtırmaz. Erzurumlu söylenene bakar, satır aralarının peÅŸinde olmaz. Merttir ama patavatsız deÄŸildir. Cömerttir ama müsrif deÄŸildir. Yüreklidir ama saldırgan deÄŸildir. Samimidir ama ahmak ve aptal deÄŸildir. Ä°nançlıdır ama yobaz deÄŸildir. Hasılı Erzurumluluk, Hazreti Kur’an’ın eÅŸrefi mahlukat olarak tarif ettiÄŸi insan olmaya çalışmaktır.”
Â
 

ERZURUM ADI
Erzurum’un bilinen ilk adı DoÄŸu Roma (Bizans) Ä°mparatoru II.Theodosios’ a (408-450) izafe edilen Theodosiopolis’ ti, ÅŸimdiki Erzurum’ un yerinde kurulmuÅŸtu. IV. asır sonuna doÄŸru Roma imparatorluÄŸu sınırları içine alınmış ve 415 tarihinde Theodosios’ un emriyle Åžark Orduları Kumandanı Anatolius tarafından kurulmuÅŸtur. Urfalı Mateos’ a göre bu ÅŸehir Garin mıntıkasında Fırat’ın kaynağına yakın bir yerde bulunuyordu. Belazurî. bölgeye hakim olan Ermenyakos’ un ölümü üzerine yerine geçen Kali adlı karısı tarafından kurulduÄŸu için Araplarda Kalikala (Kali’ nin ihsanı) adını vermiÅŸlerdir. Belazuri Kalîkala’ yı dördüncü Ermeniyye ÅŸehirleri arasında sayar ve Ermeniyye ÅŸehirlerinden biri olarak kabul eder. X. asır Ä°slam coÄŸrafyacıları Kalikala ÅŸehri hakkında bize malumat vererek, doÄŸuda ev eÅŸyasının en önemlisi sayılan Kali (halı)nın burada yapıldığım ve adını bu ÅŸehirden almış olduÄŸunu kaydetmektedirler. Hudud alalam’ ın yazarı bu ÅŸehrin müstahkem bir kalesi bulunduÄŸunu ve her taraftan gelen gazilerin burayı nöbet tutarak koruduklarım Ve ÅŸehirde tüccarların çok olduÄŸunu bildirmektedir. Bugünkü Erzurum adı ise, Erzen’ in Selçuklular tarafından fethedilmesi üzerine ahalisinin Theodosiopolis’ e (Kalikala=Karin) göç etmelerine müteakip bu ÅŸehre Erzen ve Türk hâkimiyetinin ilk safhalarında bu adın sonuna, Meyyafarikin (Silvan) ile Siirt arasındaki Erzen’ den ayırmak ve Anadolu’ya ait olduÄŸunu belirtmek üzere Rum kelimesi ilave edilerek, Erzen al-Rum denilmesinden kaynaklanmıştır. Selçuklular tarafından Erzurum’da basılmış paraların üzerinde ÅŸehrin adı Arzan al-Rum ÅŸeklinde yazılmıştır.

Tarih Öncesi Çağlar

Erzurum ve çevresi özellikle son Kalkolitik ve Eski Tunç çağından itibaren yoğun iskana ve siyasi olaylara tanık olmuştur. Bunun sebebi en eski çağlardan beri önemli ticari ve askeri yolların kavşak noktasında yer almaşı, zengin akarsu ağım bünyesinde bulundurması ve doğal savunma zeminine sahip olmasıdır. Çevredeki sert iklim şartlarına rağmen.dağ silsileleri ve akarsu boylarındaki verimli ovalar tarıma ve bilhassa hayvancılığa uygun bir ortam oluşturmuştur. Karaz, Pulur ve Güzelova kazılarının tanıklığında, yaklaşık altı bin yıldan beri çevredeki yaşama biçiminin devam ettiği söylenebilir. Bölgede M.Ö. IV. binden itibaren çok kuvvetli bir kültür birliğinin olduğu da ortaya çıkmıştır.
Â
 

ERZURUMUN YEMEK ÇEŞİTLERİ

Herle Aşı: Bir miktar un tereyağında iyice kavrulur, üzerine bir miktar su konur ve devamlı karıştırılır. 15–20 dakika kaynatılır ve sıcak sıcak içilir. Bu çorba bilhassa kış aylarında yapılır. Hastalara herle çorbası içirilerek terletilir ve şifaya kavuşmaları sağlanır.

Su BöreÄŸi : Anadolu’nun muhtelif yerlerinde piÅŸirilen bu böreÄŸi Erzurum’da yufkası ince ve kalınlığı az olarak yapılır. İçerisine Civil Peynir ve Maydanoz konulur. Ä°nce ve özenli bir ÅŸekilde açılmış yufkalar önce kaynar suda haÅŸlanır daha sonra soÄŸuk su ile yıkanarak tepsiye serilir ve her yufkanın arasına erimiÅŸ tereyağı serpilir.

Tatar Böreği: Hamur iyice yoğrulduktan sonra yufka açılır. Yufkalar börek yufkası gibi değil biraz kalındır. Açılan yufkalar parçalara bölünür. Bu parçalar üçgen şeklinde küçük küçük parçalara ayrılır. Kaynayan suya atılır, haşlanır. Suyu süzüldükten sonra tepsiye alınır, üzerine bol sarımsaklı yoğurt ve kızgın tereyağı dökülür. Bunun üzerine zevke göre, ya kavrulmuş kıyma veya küçük küçük doğranmış ve tereyağında pembeleşinceye kadar kavrulmuş soğan dökülür. sıcak olarak yenir.

Hıngel: Yurdumuzun her yöresinde mantı olarak bilinmekte ve yenilmektedir. Erzurum’da Hıngel (mantı) sulu ve susuz olarak iki ÅŸekilde piÅŸirilmektedir.
A-Susuz Hıngel: Hamur iyice hasıllanır. Yufka şeklinde açılır, kesilir içine evvelce hazırlanmış kıyma konur. Yarım daire veya bohça şeklinde kapatılır. Kaynamakta olan suyun içine atılır ve haşlanır. Piştikten sonra suyu süzülür. Geniş bir tepsiye alınır. Üzerine sarımsaklı bol yoğurt ve kızdırılmış tereyağı dökülerek yenir.
B-Sulu Hıngel: Hazırlanışı aynen susuz hıngel gibidir. Haşlama suyu dökülmez, bol salça ve bir miktar tereyağı konur. Suyu ile birlikte tepsiye dökülür. Üzerine sarımsaklı yoğurt, kızdırılmış tereyağı ve salça dökülerek servis yapılır.

Ekşili Dolma : Üzüm yapraklarına karışımlı et sarılan bu dolmanın etine biraz Ekşi Pestil katılarak doldurulur. Ekşili Dolma, diğer dolmalara nazaran uzun ve büyükçe olduğundan İri Dolma diye de anılır.

Kesme Çorbası : Evde hazırlanan hamurdan hazırlanan yufkalar erişte biçiminde kesilir. Fındık büyüklüğünde hazırlanan köfte, mercimek, soğarıç ve tarkın karışımı ile pişirilir.

Ayran Aşı : Bazı yörelerde Yayla Çorbası denen bu çorbaya Erzurum’da Ayran aşı denilir. YoÄŸurt çırpılır ve su eklenerek ayran haline getirilir. Daha sonra denler haÅŸlanır. Hazırlanan ayrana biraz un katılır. Ayran biraz haÅŸlanan denelerle karıştırılarak orta ateÅŸte olmak üzere ocaÄŸa konulur. Bu karışıma hazırlanan ufak köfteler eklenir ve karışım kaynamaya çıkıncaya kadar yavaÅŸ yavaÅŸ karıştırılır. Karışım Kaynamaya çıktıktan sonra bir müddet daha kaynatılır. Daha sonra tereyağı aÅŸotu ve diÄŸer istenen baharatların karışımından olÅŸan anık karışıma katılır bundan sonra ayran aşımız hazır hele gelir…

Çiriş :İlkbaharda dağlarda yetişen yabani bir bitkidir. Yörede sebze yerine kullanılır. Genellikle ıspanakla yapılan yemekler gibi hazırlanır. Parça et veya kavurma etle pişirilebilir.

Çeç Pancarı : yörede Pancarın yeşil saplarına çeç adı verilir. buda sebze olarak kullanılır. Çiriş Gibi parça etle pişirilebilir.

Çortuti Pancarı : Bu yemek için gerek turşuya vurulmuş şalgam gerekse taze şalgam

Popularity: -1% [?]